🚗Hız Kuralları
Hız sınırları, yolun türüne ve aracın cinsine göre değişir. Sınavda en sık sorulan konulardan biridir.
Kurallar
- Şehir içinde tüm motorlu taşıtlar için hız sınırı 50 km/s'tir (okul taşıtları ve iş makineleri hariç).
- Hız sınırını belirleyen levha varsa, tablodaki sınırlara değil levhaya uyulur.
- Görüş mesafesinin kısaldığı durumlarda (sis, yağmur, kar) hız düşürülmelidir.
- Okul bölgelerinde azami hız 30 km/s'e düşer.
- Hız sınırının altında çok yavaş gitmek de trafiği engellediği için kural ihlalidir.
Şehir içi = 50. Otomobil otoyol = 120. Otobüs otoyol = 100. Kamyon otoyol = 90. Bu dört sayıyı ezberle, sınavda hız sorusu geldiğinde kolayca cevaplayacaksın!
🔀Sollama Kuralları
Sollama: Aynı yönde hareket eden bir aracın önüne geçmektir. Türkiye'de sollama soldan yapılır.
Koşullar
- Karşı yönden araç gelmemeli.
- Önündeki araç sollama yapıyor olmamalı.
- Sollama mesafesi güvenli dönüş yapabilecek kadar yeterli olmalı.
- Yol çizgileri sollama yapmaya uygun olmalı (kesik çizgi).
- Sollama yasağı levhası bulunmamalı.
Sağdan Sollama İstisnaları
- Tek yönlü yollarda birden fazla şerit varsa
- Tramvay yolu varsa ve sol taraf uygun değilse
- Öndeki araç sola dönüş sinyali veriyorsa
Sollanan Aracın Yükümlülükleri
- Hızını artırmaz, sollamayı engellemez.
- Gerekirse sağa yanaşarak yol verir.
- Şehir dışında, dar yollarda hız azaltarak sollama yapan araca yol vermek zorundadır.
Sollama SOLDAN yapılır. Sağdan sollama istisnai durumlardır. 'Tepe üstü, viraj, kavşak, hemzemin, yaya geçidi' = sollama yasak yerleri.
🔄Kavşaklarda Geçiş Üstünlüğü
Kavşaklarda kimin önce geçeceğini belirleyen kurallar sınavın en kritik konularındandır.
Genel Kurallar
- Sağdan gelen araç her zaman önceliklidir (kontrolsüz kavşaklarda).
- Ana yoldaki araç tali yoldaki araca göre önceliklidir.
- Bölünmüş yoldaki araç bölünmemiş yoldaki araca göre önceliklidir.
- Dönel kavşakta (göbekte) dönen araç önceliklidir.
- Eğimli yolda çıkan araç inen araca göre önceliklidir.
- Dar yolda büyük araç küçük araca göre önceliklidir.
Acil Durum Araçları
- İtfaiye
- Ambulans
- Polis / Jandarma (görev halinde)
- Tepe lambası ve siren çaldığında her şeye göre önceliklidirler. Geldiğinde: Sağa yanaş, yol ver, gerekirse dur.
Sıralama: Polis > Işık > Levha > Yer İşareti > Genel Kural. Formül: 'PİLYeG'. Sınavda kavşak sorusunda ilk olarak bu sıralamaya bak!
🅿️Duraklama ve Park Etme Kuralları
Duraklama: Yolcu indirme-bindirme veya yük boşaltma amaçlı kısa süreli durmadır. Park etme: Durma ve duraklama dışındaki uzun süreli bırakmadır.
Park Etme Kuralları
- Eğimli yolda park: İnişte ön tekerlekler kaldırıma doğru kırılır, çıkışta yolun ortasına doğru kırılır.
- El freni mutlaka çekilir.
- Kontak anahtarı çıkarılır, kapılar kilitlenir.
- Gece karanlıkta şehir dışında park halinde park lambaları yakılır.
'Duraklama serbest ama park yasak': Durak levhası yakını (15m), kavşağa 5m, yangın musluğuna 5m, garaj girişine 5m. 'Hem duraklama hem park yasak': Geçit, kavşak ortası, tünel, otoyol, tepe, viraj.
🛣️Otoyol Kuralları
Otoyollar, motorlu araçlar için yapılmış erişme kontrollü özel yollardır.
Otoyola Giremeyen Araçlar
- Bisikletler
- Motorlu bisikletler (mopetler)
- Lastik tekerlekli traktörler
- İş makineleri
- Hayvan sürüleri
- Yayalar
- Hayvan çekişli taşıtlar
Otoyolda Yapılmayacaklar
- Duraklamak ve park etmek (arıza hariç)
- U dönüşü yapmak
- Geri geri gitmek
- Taksi çevirmek veya otostop yapmak
- Asgari hız limitinin altında gitmek
- Emniyet şeridinde seyretmek
Arıza Durumunda Yapılacaklar
- Aracı emniyet şeridine (banket) çek.
- Dörtlü flaşörleri yak.
- Reflektörü aracın en az 150 m gerisine koy.
- Bariyer arkasına geç ve 112'yi ara.
Şerit Kuralları
- Normal seyir için en sağ şerit kullanılır.
- Sol şeritler sadece sollama amaçlıdır.
- Kamyon ve ağır vasıtalar en sağ şeridi kullanmak zorundadır.
Otoyol arıza reflektörü = 150 m. Otoyolda U dönüşü ve geri gitmek kesinlikle yasaktır!
💡Işık ve Ses İşaretleri Kullanımı
Aracın aydınlatma ve ikaz donanımlarının doğru kullanımı güvenliğin temelidir.
Işık ve Ses İşaretleri
- Şehir içinde korna çalmak yasaktır (acil tehlike hariç).
- Şehir dışında sollama bildirimi için kısa korna kullanılabilir.
- Hastane, okul ve ibadet yerleri yakınında korna çalınmaz.
- Gece selektör, kornanın yerine geçer.
Siste UZUN FAR kullanılmaz (ışık su damlacıklarından yansıyıp perde oluşturur). Kısa far + sis farı kullanılır.
📄Araç Tescil ve Muayene
Her motorlu aracın tescil edilmesi ve periyodik muayeneden geçmesi yasal zorunluluktur.
Tescil ve Muayene Kuralları
- Araç satın alındığında noter satışı sonrası tescil işlemleri yürütülür.
- Araçta bulundurulması zorunlu belgeler: Ruhsat (tescil belgesi), Sürücü Belgesi, Zorunlu Trafik Sigortası poliçesi.
Zorunlu Trafik Sigortası karşı tarafın maddi ve bedeni zararlarını karşılar, kendi aracınızın hasarını karşılamaz (kasko gerekir).
Hususi otomobil muayenesi: İlk 3 yıl sonra, devamında her 2 yılda bir. Ticari araçlar: Her yıl.
⚖️Asli Kusurlar ve Trafik Cezaları
Asli kusur: Kazada ağır sayılan ve kusur oranı en az %51 kabul edilen durumlardır.
Asli Kusurlar
- Kırmızı ışıkta geçmek
- DUR levhasında durmamak
- Hatalı sollama yapmak
- Kavşaklarda geçiş üstünlüğüne uymamak
- Şerit ihlali yapmak
- Hız kurallarına uymamak
- Alkollü araç kullanmak
- Yaya geçidinde yayalara yol vermemek
Cezalar
- Alkollü araç kullanma: İlkinde ehliyet 6 ay geri alınır + para cezası.
- Kırmızı ışık ihlali: Para cezası + 15 ceza puanı.
- Ceza puanı sistemi: 1 yıl içinde 100 ceza puanına ulaşılırsa ehliyet 2 ay süreyle geri alınır (metinde genel kural referans alınmıştır).
Alkol Sınırları
- Özel araç sürücüsü: 0.50 promil
- Ticari araç sürücüsü: 0.21 promil
- Yeni sürücü (aday sürücü): 0.21 promil
8 asli kusuru ezberle! Kırmızı ışık, DUR levhası, hatalı sollama, geçiş hakkı ve alkol en kritik olanlardır.
🚸Yaya, Okul Bölgesi ve Özel Durumlar
Kaldırım olmayan yollarda yayalar gidiş yönlerine göre sol kenardan yürür (karşıdan gelen aracı görmek için).
Okul Bölgesi Kuralları
- Okul çevresinde azami hız 30 km/s'tir.
- Okul taşıtının arkasındaki 'DUR' kırmızı ışığı yandığında durulması zorunludur.
Kaza Sonrası Yapılacaklar
- 1. Olay yerini güvenli hale getir (flaşör, reflektör).
- 2. Yaralıları kontrol et, ilk yardım sağla.
- 3. 112 Acil Çağrı Merkezini ara.
- 4. Maddi hasarlı ise kaza tespit tutanağı tut.
- 5. Olay yerini terk etme.
Yaya geçidinde yaya her zaman önceliklidir. Okul bölgesinde hız = 30 km/s. Yayalar kaldırım yoksa yolun SOL kenarından yürür.
🔧Takip Mesafesi ve Emniyet Kemeri
Öndeki araçla aradaki mesafe en az hızın yarısı kadar metre (veya 2 saniye kuralı) olmalıdır. Kaygan yolda bu mesafe iki katına çıkar.
Emniyet Kemeri Kuralları
- Sürücü ve arka koltuk dahil tüm yolcular için zorunludur.
- Ön koltukta hava yastığı varken kucakta çocuk taşınmaz.
- Hamile yolcular da emniyet kemerini karnın altından geçecek şekilde takmak zorundadır.
2 saniye kuralı! Hızın yarısı kadar metre takip mesafesidir. Kaygan yolda takip mesafesi 2 katına çıkar. Kemer arkada da zorunludur.
✏️Pratik Sorular
Pratik Sorular
1.Otomobilin otoyolda azami hız sınırı kaç km/s'tir?
Cevap:120 km/s (levhayla aksi belirtilmedikçe).
2.Kavşakta trafik polisi ile trafik ışığı çelişirse hangisine uyulur?
Cevap:Trafik polisine uyulur. Hiyerarşi: Polis > Işık > Levha > Yer İşareti > Genel Kural.
3.Siste hangi far kullanılır?
Cevap:Kısa far + sis farı kullanılır. Uzun far kesinlikle kullanılmaz.
4.Otoyolda arıza yapan sürücü reflektörü aracının kaç metre gerisine koymalıdır?
Cevap:En az 150 metre gerisine konulmalıdır.
5.Hususi otomobilin ilk muayenesi ne zaman yapılır?
Cevap:Tescil tarihinden 3 yıl sonra, ardından her 2 yılda bir periyodik muayene yapılır.
6.Hangi davranışlar asli kusur sayılır?
Cevap:Kırmızı ışıkta geçmek, DUR levhasında durmamak, hatalı sollama, kavşakta geçiş hakkına uymamak, şerit ihlali, hız sınırını aşmak, alkollü araç kullanmak ve yaya geçidinde yol vermemek.